10 Şubat 2017 Cuma

Orhun Yazıtları - Kitabeleri

Orhun yazıtları, Göktürk yazıtları veya Orhun Abideleri olarak da bilinen, Türkler ’in ilk alfabesi olan Göktürk alfabesi ile yazılmış olan 4 dikili taştan meydana gelmektedir. Dikili taşlardan ikisi olan ‘Bilge Kağan’ ve ‘Kültigin’ yazıtları 8.yy’da ‘Yolluğ Tigin’ tarafından Moğolistan’da Orhun Irmağı yakınlarında yazılmış; Tonyukuk yazıtları olarak bilinen diğer iki dikili taş ise ‘Tonyukuk’ tarafından Ulan Batur şehri yakınlarında bulunmuştur. Bu yazıtlar 1889 yılında tamamen tesadüfi bir şekilde keşfedilmiş; 1893 yılında ise Danimarkalı dil bilimci Wilhelm Thomsen tarafından dili, uzun uğraşlar sonucu, çözülmüştür.
Orhun Yazıtları - Kitabeleri
Bu yazıtların önemi, günümüze kadar ulaşabilen ilk yazılı eserlerimiz olmasıdır. Bu yazıtlarda kullanılan alfabenin çok karışık olduğu, taşlardaki yazıları bu alfabeyi yeni kullanan birilerinin yazamayacağı tahmin edilmekte, tarih bilimcilerce, daha öncede yazılı belgelerin bulunduğu ama günümüze ulaşamadığı düşünülmektedir.

Orhun Yazıtlarının İçeriği

Bu 4 dikili taşın bir tarafının dili yabancı dillerden uzak, yalın bir Türkçeyle yazılmış; diğer yüzü ise Çince yazılmıştır. Kimi zaman eleştirel bir dil, kimi zamansa güçlü bir hitap dili kullanılmıştır. Yazıtlarda, dağılan Göktürklerin Bilge Kağan ve Kültigin tarafından tekrar toplanıp Göktürk devletinin yeniden doğuşu anlatmaktadır.
Yazıtlar, Türk ulusunun özünü unutmaması ve birlik olması gerektiğini, düşmanlarına karşı uyanık olmalarını öğütlemiştir. Aynı zamanda sosyal devlet anlayışının dönemindeki devletlere göre oldukça gelişmiş olduğu; devletin fakir, yoksul ve aç insanlarının karnını doyurup, çıplakları giydirdiğinden ve halkını zenginleştirdiğinden bahsedilmektedir.
"Ey Türk Milleti! Su gibi akıttığın kanına, dağlar gibi yığdığın kemiklerine layık ol"
diyen kitabeler, insanlık tarihinin en anlamlı yazıtlarıdır.
Sitemizde bulunan Tarih Köşesi adlı kategoriye bir yeni makale daha eklemiş bulunmaktayız , diğer yazılarımızı da inceleyip paylaşırsanız bizlere destek olmuş olursunuz.

Hiç yorum yok:
Write yorum

Yorum yapmak kalbe , şekere , tansiyona , baş ağrısına , bel ağrısına ve fıtığa iyi gelir :)